Maciejowski Bijbel

Prenten uit de Maciejowski Bijbel
S.C. Cockerell, Old Testament Miniatures, Phaidon Press Ltd - London

De Maciejowski Bijbel illustreert het eerste deel van het Oude Testament, van Genesis tot David. De tekeningen werden waarschijnlijk rond 1250 gemaakt door Parijse kunstenaars. In 1927 werd een facsimile gepubliceerd. Ik heb hier een herdruk uit 1969 of 1975 gebruikt (in het boek zelf staat geen datum).
De 92 folio's geven een schat aan informatie over de 13e eeuw. De selectie op deze pagina is heel persoonlijk. Ik heb complete tekeningen en details gekozen, voornamelijk met het oog op levende geschiedenis. Dus de prenten laten kleding zien, gebruiksvoorwerpen, meubelen, wapenrustingen, etc. Soms is een detail uitvergroot omdat ik het bijzonder vond.
Veel voorstellingen zien er nogal bizar uit in onze 21e eeuwse ogen. Dat komt doordat het oorspronkelijke verhaal, de Bijbel, nogal wat gruwelijke episodes omvat. De kunstenaars hebben hun best gedaan ze zo sprekend mogelijk weer te geven.

Klik op de nummers hieronder om de scans te zien. De meeste scans zijn tussen de 100 en 200 Kb groot (het totaal is 5 Mb).

nummer

titel

trefwoorden
Folio 3 Recto - boven De toren van Babel metselaar, werkmans kleding
Folio 3 Recto - onder De gevangenneming van Lot, Abraham's neeef malien, tent
Folio 3 Verso - boven De redding van Lot tent, malien, wapens
Folio 4 Recto - onder Esau's offerande (detail) boogschutter, hond, stoel
Folio 8 Recto Het water dat in blood verandert / De plaag van luizen en muizen (details) stoel
Folio 8 Verso - onder Het doden van de eerstgeborenen (detail) mantel
Folio 9 Recto - onder De kinderen van Israel zingen lofgezangen voor hun bevrijding
Het bittere water van Marah		 tent, muziek
Folio 10 Recto - boven
detail		 De Israelieten worden verdreven uit Hai paard, wapen, helm, schild, malien, gambeson, kruisboog
Folio 10 Verso - boven De stad Hai wordt ingenomen en de koning wordt opgehangen paard, wapen, helm, schild, malien, gambeson, kruisboog
Folio 10 Verso - onder De Gibeonieten sluiten vrede tent, helm, armelui's kleding
Folio 11 Recto - boven
detail		 Joshua redt Gibeon van de vijf koningen paard, wapen, helm, schild, malien
Folio 12 Recto - onder Barak valt Sisera aan (detail) paard en wagen
Folio 12 Verso - onder De roeping van Gideon het ontbranden van zijn offer(detail) ondergoed, coif
Folio 13 Recto - onder De Midianieten worden verslagen lampen, trompetten, ruiters
Folio 14 Verso - onder Simson verslaat de Palestijnen met het kaakbeen van een ezel wapen, helm
Folio 15 Recto - onder Delilah scheert de lokken van Simson schaar
Folio 16 Recto - boven
detail		 Een Leviet en zijn vrouw worden gastvrij ontvangen
De Leviet wordt gedwongen zijn vrouw over te geven aan de wil van Gibea		 tafel, schotels en kommen, mes, wapen, tuniek, hoofdkleed
Folio 16 Verso - boven De Leviet neemt zijn dode vrouw mee naar huis
De Leviet hakt het lichaan in stukken 		tafel
Folio 17 Recto - boven De Benjaminieten schaken de dochters van Silo muziek, mi-parti, dames kleding
Folio 17 Diverse afbeeldingen - details hoofdkleden
Folio 18 Recto - onder De slapende Boaz met Ruth op de dorsvloer (detail) ondergoed, coif, strooien hoed
Folio 20 Recto - onder De dienaar van de priester neemt een offer voor zijn meester (detail) ketel, vork
Folio 20 Verso - boven God roept Samual en onthult de komende vernietiging van Eli en diens huis bed, gordijn, nachtgewaad
Folio 21 Verso - boven De Ark komt naar Beth-Shemesh koe en wagen, strooien hoed, coif
Folio 23 Recto - boven Saul gebiedt Israel tegen de Ammonieten te vechten vee, tafel
Folio 23 Verso - boven Saul vernietigt Nahash en de Ammonieten trebuchet, paard, wapen, helm, boogschutter, lange boog
Folio 24 Verso - onder Saul vernietigt de Amelakieten, maar hij spaart hun koning Agag en hun beste vee helm, wapon, schild, goedendag, ruiter, vee
Folio 25 Recto - onder Agag wordt voor Samuel gebracht malien, ondergoed, mantel
Folio 25 Verso - boven De oudsten van Bethlehem vragen of Samuel in vrede komt (detail) tuniek, handschoenen
Folio 25 Verso - onder David speelt op een fluit muziek, schapen
Folio 26 Verso - boven David komt bij Saul met Jesua's offerande (detail) kaproen
Folio 27 Recto - top Goliath, een Filistijnse reus helm, swaard, schild, zwaardschede, lans, beenbescherming
Folio 28 Recto - onder David weigert de wapenrusting malien
Folio 29 Recto - boven David wordt verwelkomd door de vrouwen van Israel nadat hij Goliath heeft gedood muziek, mi-parti, dames kleding
Folio 33 Recto - onder David snijdt een stuk van Saul's mantel in de grot in Engedi ondergoed, mantel
Folio 34 Recto - boven David neemt de beker en speer van de slapende Saul uit diens tent en toont ze aan Saul vanaf een heuveltop tent, malien
Folio 35 Verso - boven
detail		 Ze hangen Saul's lichaam aan de muren van Beth-San
De dappere mannen van Jabesh-Gilead halen het lichaam weg		 ondergoed, helm
Folio 38 Verso - boven
detail		 De moordenaars van Ishbosheth brengen zijn hoofd naar David en worden zelf gedood ondergoed, stoel
Folio 41 Recto - onder David valt de Syriers aan en doodt hun leider Shobach paard, helm, wapens, malien
Folio 41 Verso - onder David pleegt overspel met Bathseba bed, gordijn, kaars, sex
Folio 42 Recto - boven Uria gaat niet naar zijn huis maar blijft bij de David's poort tent, tafel, schotels, huis
Folio 42 Verso - onder David en Bathseba krijgen een zoon bed, gordijn, wieg

Kijk voor meer verluchte handschriften van rond het jaar 1300 op de volgende pagina's:

Tempora Nostra - de complete inhoud van de Codex Manesse (ook bekend als Manesseschen Liederhandschrift of Großen Heidelberger Liederhandschrift).
Heidelberg University - nog een site met de complete Codex Manesse.
Koninklijke Bibliotheek - uitstekende digitale versies van Nederlandse middeleeuwse illustraties; met Engelstalige zoekmachine.
Web Gallery of Art - miniaturen uit de 12e tot 16e eeuw.
The Huntingfield Psalter - Oxford, circa 1220.
Netserf Manuscript Illumination Page - een index van vele interessante webpages.

Dank aan Joram van Essen voor het uitlenen van zijn exemplaar van de Maciejowski Bijbel.

Maciejowski Bijbel
Start Pagina

Logo Home Page gescanned door Kees Nieuwenhuijsen
e-mail: kees.nieuwenhuijsen@tip.nl
home page: www.keesn.nl